Ana Sayfa / Kıbrıs Tarihi & Tarihsel Kronoloji
M.Ö. 7000’den Günümüze Tarihsel Olaylar & Dönüm Noktaları

Kıbrıs Tarihi — Tarihsel Olaylar Kronolojisi

Doğu Akdeniz’in stratejik kavşağı Kıbrıs’ta 9.000 yıl boyunca yaşanan medeniyet kurulumlarını, imparatorluk mücadelelerini, 1571 Osmanlı Fethi’ni, 1974 Kıbrıs Barış Harekatı’nı ve KKTC’nin kuruluş sürecini kronolojik zaman tünelinde inceleyin.

Kronolojik Dönem İlerlemesi
1 / 7 Tarihsel Dönem (%12)
Kronoloji Başlangıcı: M.Ö. 7000 Neolitik Çağ & Bakır Çağı Krallıkları
01
1. İlk İnsan Yerleşimleri, Bakırın Keşfi ve Alaşiya Krallığı - Kıbrıs Tarihi
M.Ö. 7000 – M.Ö. 1050
Alaşiya / Doğu Akdeniz
Tarih Öncesi, Bakır Çağı ve Tunç Dönemi Dönem #1

1. İlk İnsan Yerleşimleri, Bakırın Keşfi ve Alaşiya Krallığı

Kıbrıs adasına ilk insan topluluklarının Anadolu ve Levant kıyılarından gelişi, adaya uluslararası adını veren zengin bakır rezervlerinin (Cuprum / Cyprus) işlenmesi ve Tunç Çağı’nda "Alaşiya" adıyla Mısır, Hitit ve Mezopotamya arasında stratejik ticaret imparatorluğuna dönüşmesi.

M.Ö. 7000 yıllarında Petra tou Limniti ve Khirokitia’da başlayan yerleşik hayat, M.Ö. 2500’lerde bakır madenciliğinin gelişmesiyle Doğu Akdeniz’in kaderini değiştirdi. Hitit ve Mısır (Amarna) tabletlerinde "Alaşiya" olarak geçen Kıbrıs, antik dünyanın en büyük bakır ve gemi kerestesi tedarikçisi oldu.

Tarihsel Dönem: Neolitik & Tunç Çağı Konum
02
2. Büyük İskender Seferi, Ptolemaioslar ve Roma İmparatorluğu Altın Çağı - Kıbrıs Tarihi
M.Ö. 333 – M.S. 395
Salamis Antik Kenti ve Roma Tiyatrosu
Hellenistik Dönem ve Roma İmparatorluğu Hakimiyeti Dönem #2

2. Büyük İskender Seferi, Ptolemaioslar ve Roma İmparatorluğu Altın Çağı

M.Ö. 333 İssos Savaşı sonrası Kıbrıs krallıklarının Büyük İskender’in donanmasına katılması, ardından Mısır merkezli Ptolemaios yönetimi ve M.S. 58’den itibaren Roma İmparatorluğu eyaleti olarak yaklaşık 400 yıl süren kesintisiz barış (Pax Romana) ve imar dönemi.

Roma İmparatorları Augustus, Trajan ve Hadrian dönemlerinde Kıbrıs’ta karayolu ağları, su kemerleri, mermer sütunlu forumlar ve Salamis Antik Kenti ve Roma Tiyatrosu inşa edildi. Ayrıca M.S. 45 yılında Aziz Pavlus ve Kıbrıs doğumlu Aziz Barnabas’ın adadaki yolculuğuyla Kıbrıs, Roma dünyasında Hıristiyan bir vali (Sergius Paulus) tarafından yönetilen ilk bölge olarak dünya tarihine geçti.

Tarihsel Dönem: Hellenistik & Roma Dönemi Konum
03
3. Bizans Dönemi, İlk İslam Donanması Seferi (M.S. 647) ve Aslan Yürekli Richard - Kıbrıs Tarihi
M.S. 395 – 1191
Doğu Akdeniz & Kuzey Kıyıları
Doğu Roma (Bizans), İslam Seferleri ve III. Haçlı Seferi Dönem #3

3. Bizans Dönemi, İlk İslam Donanması Seferi (M.S. 647) ve Aslan Yürekli Richard

Roma İmparatorluğu’nun 395’te bölünmesiyle Kıbrıs’ın Doğu Roma (Bizans) idaresine girmesi, Hz. Osman döneminde (M.S. 647-649) ilk İslam donanmasının Hala Sultan (Ümmü Haram) eşliğinde adaya çıkışı ve 1191’de III. Haçlı Seferi sırasında İngiltere Kralı Aslan Yürekli Richard’ın adayı işgali.

7. ve 10. yüzyıllar arasında Kıbrıs, Bizans İmparatorluğu ile Emevi/Abbasi halifelikleri arasında vergi ve tarafsızlık antlaşmasıyla ortak statüde yönetildi. Bu dönemde kuzey sahillerini gözetlemek için St. Hilarion, Buffavento, Kantara ve Girne savunma kalelerinin ilk temelleri atıldı. 1191’de Kudüs seferine giden İngiliz Kralı I. Richard, fırtınada batan gemilerini bahane ederek Bizans valisi İsaakios Komnenos’u mağlup etti.

Tarihsel Dönem: Orta Çağ & Haçlı Seferleri Konum
04
4. Lüzinyan Krallığı (1192–1489) ve Venedik Askeri Kalesi Dönemi (1489–1570) - Kıbrıs Tarihi
1192 – 1570
Lefkoşa & Gazimağusa
Lüzinyan Krallığı ve Venedik Cumhuriyeti Dönemi Dönem #4

4. Lüzinyan Krallığı (1192–1489) ve Venedik Askeri Kalesi Dönemi (1489–1570)

Fransız soylusu Guy de Lusignan tarafından kurulan yaklaşık 300 yıllık Katolik feodal krallık dönemi ve 1489’da son Kraliçe Caterina Cornaro’nun adayı Venedik Cumhuriyeti’ne devretmesiyle Kıbrıs’ın Osmanlı İmparatorluğu’na karşı dev bir askeri üsse dönüştürülmesi.

Lüzinyanlar döneminde Lefkoşa ve Mağusa’da Fransız Gotik mimarisiyle anıtsal katedraller inşa edilirken, yerli Ortodoks halk ağır feodal vergiler (serflik düzeni) altında yaşadı. 1489’da adayı devralan Venedikliler ise Rönesans askeri mühendisliğiyle Lefkoşa’yı 11 burçlu dairesel surlarla, Mağusa ve Girne kalelerini ise topçu tabyalarıyla tahkim etti.

Tarihsel Dönem: Lüzinyan & Venedik Dönemi Konum
05
5. 1570–1571 Osmanlı Kıbrıs Fethi ve 308 Yıllık Vakıf Düzeni (Büyük Han ve Selimiye Külliyesi) - Kıbrıs Tarihi
1570 – 1878
Büyük Han ve Selimiye Külliyesi
1571 Osmanlı Fethi ve Vakıf Medeniyeti Dönemi Dönem #5

5. 1570–1571 Osmanlı Kıbrıs Fethi ve 308 Yıllık Vakıf Düzeni (Büyük Han ve Selimiye Külliyesi)

Sultan II. Selim döneminde Lala Mustafa Paşa ve Piyale Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının 9 Eylül 1570’te Lefkoşa’yı, 1 Ağustos 1571’de Mağusa’yı fethetmesi; Venedik feodal kölelik düzeninin kaldırılarak Anadolu’dan Türk nüfusun iskan edilmesi ve 308 yıllık barış/vakıf medeniyetinin inşası.

Osmanlı yönetimi adaya adım atar atmaz Venedik dönemindeki serflik (kölelik) sistemini sona erdirdi; yerli halka toprak mülkiyeti hakkı ve Ortodoks Kilisesi’ne tam inanç/temsil serbestisi tanıdı. Padişah fermanıyla Konya, Karaman, İçel, Yozgat ve Antalya sancaklarından meslek erbabı Türk aileler adaya yerleştirildi. Kıbrıs Vakıflar İdaresi (Evkaf) kurularak Büyük Han ve Selimiye Külliyesi, Bekir Paşa Su Kemerleri, medreseler ve hamamlarla ada baştan başa imar edildi.

Tarihsel Dönem: 308 Yıllık Osmanlı Hakimiyeti Konum
06
6. 1878 İngiliz İdaresi, Kıbrıs Türklerinin Varoluş Mücadelesi ve 1960 Cumhuriyeti - Kıbrıs Tarihi
1878 – 1960
Lefkoşa / Kıbrıs Geneli
İngiliz İdaresi, Milli Varoluş Mücadelesi ve 1960 Ortaklık Cumhuriyeti Dönem #6

6. 1878 İngiliz İdaresi, Kıbrıs Türklerinin Varoluş Mücadelesi ve 1960 Cumhuriyeti

93 Harbi (1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı) sonrasında adanın geçici olarak İngiltere idaresine bırakılması, 1914’te İngiltere tarafından tek taraflı ilhakı, Kıbrıs Türklerinin Dr. Fazıl Küçük ve Rauf Raif Denktaş liderliğinde verdiği varoluş mücadelesi (TMT’nin kuruluşu) ve 1960 Zürih-Londra Antlaşmaları ile ortaklık devletinin kuruluşu.

1950’li yıllarda EOKA’nın adayı Yunanistan’a bağlama (Enosis) saldırılarına karşı Kıbrıs Türk halkı 1 Ağustos 1958’de Türk Mukavemet Teşkilatı’nı (TMT) kurarak onurlu bir savunma gerçekleştirdi. Türkiye, İngiltere ve Yunanistan’ın garantörlüğünde imzalanan 16 Ağustos 1960 antlaşmalarıyla iki toplumun siyasi eşitliğine dayalı Kıbrıs Cumhuriyeti kuruldu.

Tarihsel Dönem: Yakın Çağ & 1960 Antlaşmaları Konum
07
7. 1963 Direnişi, 20 Temmuz 1974 Kıbrıs Barış Harekatı ve KKTC’nin Kuruluşu (15 Kasım 1983) - Kıbrıs Tarihi
1963 – 1983 ve Günümüz
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
1963 Direnişi, 1974 Kıbrıs Barış Harekatı ve KKTC’nin İlanı Dönem #7

7. 1963 Direnişi, 20 Temmuz 1974 Kıbrıs Barış Harekatı ve KKTC’nin Kuruluşu (15 Kasım 1983)

Aralık 1963 ("Kanlı Noel") saldırılarıyla başlayan 11 yıllık kuşatma ve Erenköy direnişi, 15 Temmuz 1974 darbesi üzerine Türkiye’nin 20 Temmuz 1974’te garantörlük hakkını kullanarak gerçekleştirdiği Kıbrıs Barış Harekatı ve 15 Kasım 1983’te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) bağımsızlığının ilanı.

1963-1974 yılları arasında Kıbrıs Türkleri adanın %3’üne sıkıştırılan kantonlarda ve 1964 Erenköy Direnişi’nde varlığını korudu. 20 Temmuz 1974 sabahı Girne Karaoğlanoğlu sahilinden başlayan Kıbrıs Barış Harekatı ile adaya kalıcı huzur ve güvenlik geldi. 1975’te Kıbrıs Türk Federe Devleti’nin ardından, 15 Kasım 1983’te Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Raif Denktaş ve Cumhuriyet Meclisi’nin oybirliğiyle Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) dünyaya ilan edildi.

Tarihsel Dönem: Bağımsız KKTC Dönemi Konum
Kıbrıs’ta Gezilecek 17 Tarihi & Turistik Nokta

Tarihte Okuduğunuz Kaleleri, Antik Kentleri ve Müzeleri Yerinde Görün

Girne Kalesi, Bellapais, Salamis, Othello Kalesi, Kapalı Maraş ve Mavi Köşk dahil 17 gezi noktasını interaktif araç rotamızda inceleyin.